Thứ hai 22/07/2024 17:36

Sát thủ vô hình Xyanua: Cần kiểm soát chặt chẽ hóa chất "độc nhất trong các chất độc"

PGS. Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ thực phẩm, Trường ĐH Bách Khoa Hà Nội cho biết: Xyanua là chất cực độc, tồn tại dưới nhiều hình thức và có thể dễ dàng gây tử vong chỉ với một lượng rất nhỏ. Xyanua có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa, hô hấp, hoặc thậm chí qua da nếu tiếp xúc trực tiếp.

Những vụ đầu độc bằng Xyanua gây rúng động

Nhắc đến chất độc Xyanua, nhiều người cảm thấy "rùng mình" vì sự nguy hiểm của nó. Thế nhưng, Xyanua xuất hiện khá phổ biến trong sản xuất, khi thường được sử dụng để sản xuất giấy, dệt may và nhựa. Ngoài ra, khí Xyanua còn được sử dụng để tiêu diệt sâu bệnh và sâu bọ.

Mặc dù pháp luật quy định về việc kinh doanh hóa chất Xyanua rất khắt khe, nhưng việc mua bán hóa chất này chưa được kiểm soát chặt chẽ, vẫn diễn ra tại các chợ ở TP HCM nói riêng và cả nước nói chung.

Người mua có thể dễ dàng tìm kiếm các thông tin mua bán loại hóa chất này trên mạng xã hội, và thực tế chúng được bán một cách khá tùy tiện trên thị trường, bất chấp quy định của luật pháp. Ngay cả người bán, người mua chưa đủ điều kiện mua bán hóa chất vẫn có thể sử dụng.

Sát thủ vô hình Xyanua: Cần kiểm soát chặt chẽ hóa chất "độc nhất trong các chất độc"
Xyanua được coi là chất "độc nhất trong các loại chất độc"

Nguy hiểm hơn, thời gian gần đây đã xảy ra một số trường hợp dùng Xyanua để đầu độc người khác, gây ra chết người.

Dư luận đang xôn xao bởi vụ việc một thanh niên 18 tuổi ở huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai bị phát hiện có Xyanua trong cơ thể và nghi bị đầu độc. Theo báo cáo, trong gia đình của thanh niên này, đã có 5 người chết bất thường trong vòng 8 tháng, với các biểu hiện ngộ độc nghiêm trọng.

Cụ thể, từ tháng 10/2023 đến tháng 5/2024, tại gia đình ông Nguyễn Văn H. (xã Vĩnh Thanh, huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai) liên tiếp có 5 người chết, gồm ông H., 3 người cháu và 1 người con rể. Các nạn nhân trước khi chết có các biểu hiện bị nôn ói, chóng mặt, nhức đầu.

Tháng 6 vừa qua, nam thanh niên tên B.T, cháu nội của ông H., bỗng bị hôn mê, bất tỉnh và được đưa đi cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy trong người T. có chất Xyanua. Nghi ngờ có khuất tất, gia đình bên ngoại của T. đã làm đơn trình báo công an. Điều tra cho thấy Nguyễn Thị Hồng Bích (ngụ xã Vĩnh Thanh, huyện Nhơn Trạch) đã đầu độc người thân trong gia đình và thanh niên B.T là cháu gọi Bích là cô ruột.

Ngày 5/7, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Thị Hồng Bích về hành vi giết người.

Trước đó, vào đầu năm 2022, do thường xuyên bị cha ruột la mắng nên Tống Thị Tùng Linh đã giết cha ruột của mình là ông Tống Hồng Điệp (SN 1968, cùng ngụ ở đường Nguyễn Hữu Thọ, phường Phước Nguyên, TP. Bà Rịa) bằng chất độc Xyanua...

Nhận định về một số vụ việc sử dụng Xyanua để giết người trong thời gian qua, PGS. Nguyễn Duy Thịnh cho rằng, đây không chỉ là hành vi phạm tội nghiêm trọng mà còn làm dấy lên lo ngại về sự an toàn của người dân trước nguy cơ ngộ độc từ chất này.

Sát thủ vô hình Xyanua: Cần kiểm soát chặt chẽ hóa chất "độc nhất trong các chất độc"
PGS. Nguyễn Duy Thịnh - nguyên giảng viên Viện Công nghệ thực phẩm, Trường ĐH Bách Khoa Hà Nội

Để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, cần có biện pháp kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng và tiếp cận Xyanua, cùng với đó là tăng cường giáo dục về cách phòng tránh ngộ độc Xyanua trong cuộc sống hàng ngày.

Theo PGS. Nguyễn Duy Thịnh, việc mua bán hóa chất độc cần có phiếu kiểm soát với sự xác nhận của cả bên mua và bên bán để làm cơ sở kiểm soát hóa chất độc lưu thông trên thị trường... Tuy nhiên, người bán không thể kiểm soát được mục đích sử dụng của người mua và người sử dụng hóa chất độc phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về mục đích sử dụng của mình.

Kinh doanh hóa chất Xyanua là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện rất khắt khe. Cá nhân, tổ chức muốn kinh doanh hóa chất độc hại này phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh như bảo đảm an toàn trong kinh doanh hóa chất;

Yêu cầu về cơ sở vật chất - kỹ thuật trong sản xuất, kinh doanh hóa chất phải phù hợp quy mô hoạt động và đặc tính của hóa chất;

Phải có cơ sở vật chất - kỹ thuật, năng lực chuyên môn đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật áp dụng đối với sản xuất, kinh doanh hóa chất thuộc danh mục hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện; có giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh hóa chất...

Xyanua “độc nhất trong các chất độc”

PGS. Nguyễn Duy Thịnh cho biết, Xyanua là hóa chất cực độc, thậm chí được liệt vào danh sách những chất độc nhất trong các chất độc. Chúng được hấp thu nhanh vào cơ thể, ức chế rất nhanh, mạnh với hô hấp tế bào, một liều rất nhỏ cũng có thể gây tử vong.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), chỉ cần khoảng 50-200mg Xyanua qua đường miệng hoặc hít khoảng 0,2% dạng khí cũng đủ gây tử vong cho một người khỏe mạnh.

Xyanua là hợp chất hóa học chứa nhóm cyano (C≡N), bao gồm một nguyên tử cacbon liên kết ba với một nguyên tử nitơ. Xyanua có thể tồn tại dưới dạng khí không màu như Hydro xyanua (HCN) và Xyanua clorua (CNCl), hoặc ở dạng tinh thể như Natri xyanua (NaCN) và Kali xyanua (KCN).

Theo PGS Thịnh, chất độc Xyanua tác động rất mạnh vào hệ hô hấp và hệ thần kinh gây nhiễm độc cấp tính. Nhiễm độc Xyanua khiến cơ thể không trao đổi oxy được, gây "nghẹt thở trên cạn".

Bệnh nhân tử vong nhanh thường do suy hô hấp, co giật. Liều gây ngộ độc của Xyanua phụ thuộc vào dạng (muối hay khí), thời gian tiếp xúc và đường tiếp xúc.

Xyanua thường không màu, không mùi, không vị, đôi khi được mô tả là có mùi "hạnh nhân đắng", nhưng không phải lúc nào nó cũng phát ra mùi và không phải ai cũng có thể phát hiện ra mùi này.

Sát thủ vô hình Xyanua: Cần kiểm soát chặt chẽ hóa chất "độc nhất trong các chất độc"
Sát thủ vô hình Xyanua

“Những dấu hiệu để nhận biết khi trúng độc Xyanua đó là cảm thấy đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, thở nhanh, nhịp tim tăng cao, cảm thấy bồn chồn và kiệt sức. Nếu người trúng độc Xyanua trong vòng 2 giờ không được chữa trị kịp thời, sẽ gây nguy cơ tử vong rất cao”, PGS. Nguyễn Duy Thịnh cho biết.

Khi phát hiện ra người có dấu hiệu trên, chúng ta cần nhanh chóng đưa người nhiễm độc Xyanua đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu kịp thời, bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có thể dẫn đến tử vong.

Một số dấu hiệu ngộ độc Xyanua:

- Yếu người, đờ đẫn, bồn chồn

- Đau đầu

- Buồn nôn/cảm giác đau bụng

- Nhịp tim nhanh hay chậm

- Thở nhanh hay chậm

- Thở hổn hển và khó thở

- Mất ý thức, hôn mê

- Co giật

- Tổn thương phổi

- Tim ngừng đập

Thực phẩm nào có chứa độc tố Xyanua?

Xyanua thường được dùng trong công nghiệp nhưng nó cũng xuất hiện tự nhiên trong một số thực phẩm, nếu không biết cách chế biến có thể gây ngộ độc.

Chuyên gia hàng đầu về công nghệ thực phẩm PGS. Nguyễn Duy Thịnh nhấn mạnh rằng Xyanua có thể tồn tại trong nhiều loại thực phẩm tự nhiên như hạt của một số loại trái cây (mận, đào, mơ, táo).

Đặc biệt, trong số các loại thực vật dễ gây ngộ độc Xyanua nhất có sắn và măng tươi - loại thực phẩm phổ biến trong bữa ăn của nhiều gia đình người Việt.

Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, việc chế biến thực phẩm chứa Xyanua cần được thực hiện cẩn thận để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc.

Chất độc này có đặc tính tan trong nước và bay hơi ở nhiệt độ cao nên với măng tươi, tốt nhất nên ngâm nhiều giờ trong nước trước khi chế biến tiếp, chất Xyanua sẽ giảm dần khi tiếp xúc với nước.

Sát thủ vô hình Xyanua: Cần kiểm soát chặt chẽ hóa chất "độc nhất trong các chất độc"
Nên luộc măng thật kỹ, thay nước nhiều lần để loại bỏ độc tố

Nên luộc măng thật kỹ, thay nước nhiều lần để loại bỏ độc tố. Măng muối chua để chín, có mùi chua đặc trưng, ngả sang màu vàng mới sử dụng, tuyệt đối không ăn măng sống.

Người dân không nên sử dụng nước ngâm măng bởi khi ngâm măng, một lượng Xyanua nhất định cũng được tạo ra, cả Xyanua và chất taxiphyllin khuếch tán ra nước, lượng độc tố trong măng có thể giảm đi nhưng các độc tố có trong nước có thể tăng lên, nên nếu uống quá nhiều nước măng có thể bị ngộ độc.

Sắn tươi cũng có chứa chất độc Xyanua trong cả vỏ và thịt. Khi luộc, nhất là luộc với số lượng lớn thì chất này sẽ đóng váng trên bề mặt nước. Người ăn phải chất này với hàm lượng cao sẽ bị ngộ độc, mà dân gian hay gọi là "say" sắn. Thực tế, đã có nhiều người ăn sắn bị chết vì chất Xyanua có trong sắn.

"Cách tốt nhất để loại bỏ chất Xyanua trong sắn là lột vỏ, cắt đầu, đuôi, sau đó ngâm trong nước lạnh nhiều giờ trước khi luộc. Ngoài ra, trong lúc luộc, nên mở nắp nồi để chất Xyanua bay đi, lượng độc chất sẽ giảm đáng kể", PGS. Thịnh khuyến cáo.

Để phòng ngừa ngộ độc Xyanua, PGS Thịnh đề xuất một số biện pháp như: Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cộng đồng về nguy cơ và cách phòng tránh ngộ độc Xyanua; tăng cường kiểm soát và quản lý việc sử dụng Xyanua trong các ngành công nghiệp.

Với các cơ sở sản xuất có sử dụng Xyanua, công nhân cần được trang bị đầy đủ kiến thức và thiết bị bảo hộ để đảm bảo an toàn khi tiếp xúc với Xyanua. Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần có các biện pháp giám sát và kiểm tra thường xuyên để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các trường hợp rò rỉ hoặc nhiễm độc Xyanua.

Việc vi phạm trong mua bán kinh doanh hóa chất không những bị phạt hành chính mà tùy trường hợp có thể bị xử lý hình sự.

Điều 311 Bộ Luật Hình sự năm 2015 quy định: người nào sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép chất cháy, chất độc thì bị phạt tù từ 1 - 5 năm; phạt tù từ 2 - 7 năm nếu gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 1 người với tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%; gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 2 người trở lên mà tổng tỉ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 31% đến 60%...

Đối với việc mua bán, sử dụng Xyanua, điều 312 Bộ Luật Hình sự năm 2015 quy định phạt tù từ 1 - 5 năm nếu làm chết 1 người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 1 người với tỉ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên... Phạt tù từ 5 - 10 năm nếu làm chết 2 người... Phạt tù từ 10 - 15 năm nếu làm chết 3 người trở lên.

Ngộ độc thực phẩm: Ngăn chặn hay cứ dọn dẹp? Ngộ độc thực phẩm: Ngăn chặn hay cứ dọn dẹp?

Trưa ngày 14/5, lại có thêm một vụ ngộ độc thực phẩm ở Vĩnh Phúc…

4 bước phòng ngừa ngộ độc thực phẩm 4 bước phòng ngừa ngộ độc thực phẩm

Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm chủ yếu do ăn phải thức ăn ôi thiu, dùng thức ăn và đồ uống đã quá hạn ...

Cháu bé 5 tuổi tử vong - đau lòng chuyện ngộ độc thực phẩm Cháu bé 5 tuổi tử vong - đau lòng chuyện ngộ độc thực phẩm

Sau nhiều tuần chữa trị tích cực tại Bệnh viện Nhi đồng 1, TPHCM, bệnh nhi 5 tuổi trong vụ ngộ độc bánh mì ở ...

Gia Hưng

Đọc thêm

Rối loạn tâm thần vì mạng xã hội

Sức khỏe lao động

Rối loạn tâm thần vì mạng xã hội

Không thể phủ nhận lợi ích của mạng xã hội nhưng hệ lụy mà nó gây ra cũng không hề nhỏ!

Lo ngại nguy cơ bùng phát đại dịch cúm gia cầm ở người

Bạn cần biết

Lo ngại nguy cơ bùng phát đại dịch cúm gia cầm ở người

Ngày 11/3/2024, thanh niên nam, 21 tuổi, ở thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa, mắc cúm A/H5N1, tử vong ngày 23/3.

Tạt axit - hành vi tàn độc và cách sơ cứu khẩn cấp

Bạn cần biết

Tạt axit - hành vi tàn độc và cách sơ cứu khẩn cấp

Axit được dùng rộng rãi trong công nghiệp, y tế và nhiều ngành nghề sản xuất khác, vì thế tai nạn lao động do axit là không thể tránh khỏi. Bên cạnh đó, còn nhiều lỗ hổng pháp lý trong kiểm soát buôn bán axit khiến các vụ án dùng axít để hãm hại người khác ngày càng gia tăng về số lượng lẫn mức độ nguy hiểm cho xã hội.

Mới chỉ có hơn 86.000 người Việt đăng ký hiến mô tạng sau khi chết

Bạn cần biết

Mới chỉ có hơn 86.000 người Việt đăng ký hiến mô tạng sau khi chết

Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, hiện nay mới chỉ có hơn 86.000 người đã đăng ký hiến mô tạng sau khi chết, chiếm 0,086%.

Ngộ độc thực phẩm: Ngăn chặn hay cứ dọn dẹp?

Bạn cần biết

Ngộ độc thực phẩm: Ngăn chặn hay cứ dọn dẹp?

Trưa ngày 14/5, lại có thêm một vụ ngộ độc thực phẩm ở Vĩnh Phúc…

Tiêm vắc xin Covid-19 của AstraZeneca: Không nên quá lo lắng về tác dụng phụ

Sức khỏe lao động

Tiêm vắc xin Covid-19 của AstraZeneca: Không nên quá lo lắng về tác dụng phụ

PGS.TS Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, phần lớn người dân đã tiêm vắc xin AstraZeneca Covid-19 vài năm, không nên quá lo lắng về tác dụng phụ.

Cách phòng ngừa tai nạn ngã cao trong xây dựng

Pháp luật ATVSLĐ

Cách phòng ngừa tai nạn ngã cao trong xây dựng

Hầu hết các vụ tai nạn lao động (TNLĐ) nghiêm trọng xảy ra tại công trình đang thi công xây dựng do trượt ngã từ trên cao xuống (gọi tắt là ngã cao).

Nguy cơ cháy nổ tại các khu nhà trọ công nhân

Bạn cần biết

Nguy cơ cháy nổ tại các khu nhà trọ công nhân

Các nhà trọ công nhân thường có diện tích nhỏ, chứa nhiều đồ, không có hệ thống phòng cháy, chữa cháy nên tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ.

Cần đẩy mạnh công tác an toàn, vệ sinh lao động trong nghề chăm sóc tóc

Bạn cần biết

Cần đẩy mạnh công tác an toàn, vệ sinh lao động trong nghề chăm sóc tóc

Các cơ sở chăm sóc tóc ngày càng thu hút đông khách hàng, nhất là sau khi dịch Covid-19, nhiều người muốn tìm cảm giác thư giãn. Tuy nhiên nhiều cơ sở chưa chú trọng công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ), dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ...

Cảnh báo nguy cơ tai nạn lao động do robot

Bạn cần biết

Cảnh báo nguy cơ tai nạn lao động do robot

Chuyên gia về ATVSLĐ đã cảnh báo nguy cơ mất an toàn cho người lao động do robot gây ra sau một số vụ tai nạn hy hữu.

Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy dịp Tết

Bạn cần biết

Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy dịp Tết

Năm 2023, tỉnh Thừa Thiên - Huế xảy ra một số vụ hỏa hoạn, trong đó có vụ cháy thiêu rụi hầu hết hàng hóa chợ Khe Tre của huyện miền núi Nam Đông. Bởi vậy, việc phòng cháy, chữa cháy những nơi đông người và nhất là trong dịp Tết Nguyên đán được lãnh đạo Thành phố Huế chỉ đạo siết chặt.

Lao động chưa thành niên và những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý

Bạn cần biết

Lao động chưa thành niên và những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý

Trong vòng 3 tháng của năm 2023, Tạp chí Lao động và Công đoàn (LĐ&CĐ) đăng tải 2 loạt bài liên quan đến trục lợi, bóc lột sức lao động trẻ chưa thành niên (trong đó có lao động trẻ em), buộc các cơ quan chức năng phải vào cuộc, chấn chỉnh.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc Tết công nhân lao động Thủ đô

Bạn cần biết

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc Tết công nhân lao động Thủ đô

Chiều ngày 7/2, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã đến dâng hương tưởng nhớ các vị tiền nhân tại Tượng đài vua Lý Thái Tổ và thăm hỏi, chúc Tết, tặng quà đoàn viên, công nhân lao động Thủ đô.

Nghiên cứu rối loạn trầm cảm sau sinh và thông điệp nhân văn

Bạn cần biết

Nghiên cứu rối loạn trầm cảm sau sinh và thông điệp nhân văn

Nhóm nữ bác sĩ ở Quảng Trị đã có nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn khách quan và chính xác về vấn đề trầm cảm sau sinh (TCSS) tại cộng đồng; đồng thời tìm hiểu các yếu tố liên quan nhằm góp phần xây dựng kế hoạch phòng ngừa và hỗ trợ phụ nữ sau sinh.

Quảng Bình: Hơn 10.000 ca đau mắt đỏ, ngành Y tế khuyến cáo khẩn cách phòng tránh

Sức khỏe lao động

Quảng Bình: Hơn 10.000 ca đau mắt đỏ, ngành Y tế khuyến cáo khẩn cách phòng tránh

Hiện trên toàn tỉnh Quảng Bình đã ghi nhận hơn 10.000 ca bệnh đau mắt đỏ, tập trung ở các địa phương là huyện Tuyên Hóa, Lệ Thủy và Bố Trạch. Các đơn vị y tế đang nỗ lực thực hiện biện pháp phòng và chống dịch.

Quyền lợi hưởng BHYT của học sinh, sinh viên được quy định như thế nào?

Bạn cần biết

Quyền lợi hưởng BHYT của học sinh, sinh viên được quy định như thế nào?

Khi học sinh, sinh viên (HSSV) có thẻ BHYT đi khám chữa bệnh (KCB) tại cơ sở y tế có ký hợp đồng KCB BHYT, nếu đúng nơi đăng ký ban đầu và thực hiện đầy đủ thủ tục đối với học sinh, sinh viên có thẻ BHYT mã quyền lợi là 4 thì được hưởng 80% chi phí KCB.

Tuổi của thân nhân người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp nhận chế độ tử tuất

Bạn cần biết

Tuổi của thân nhân người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp nhận chế độ tử tuất

Chế tộ tử tuất hằng tháng mà thân nhân người lao động tử vong do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được hưởng theo dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội được quy định thế nào?

Quy định việc hỗ trợ thuyền trưởng trong tình huống khẩn cấp

Bạn cần biết

Quy định việc hỗ trợ thuyền trưởng trong tình huống khẩn cấp

Thông tư số 20/2023/TT-BGTVT ngày 30/6/2023 của Bộ Giao thông vận tải về tiêu chuẩn chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn, đào tạo, huấn luyện thuyền viên và định biên an toàn tối thiểu của tàu biển Việt Nam quy định việc hỗ trợ thuyền trưởng trong tình huống khẩn cấp.

Từ 15/8,  bệnh viện công áp dụng khung giá mới dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu

Bạn cần biết

Từ 15/8, bệnh viện công áp dụng khung giá mới dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu

Từ ngày 15/8, tại các bệnh viện công lập, giá giường bệnh theo yêu cầu loại 1 giường/phòng tối thiểu là 180.000 đồng, tối đa 4.000.000 đồng/ngày.

Quy định về tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động

Bạn cần biết

Quy định về tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động

Việc tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động (CBCCVCLĐ) được quy định tại Luật số 10/2022/QH15 Thực hiện dân chủ ở cơ sở ngày 10/11/2022 của Quốc hội.