Thứ tư 26/06/2024 04:24

Những nguyên nhân nào gây chết người khi cháy nhà?

Tháng 9 năm ngoái và tháng 4 năm nay, Hà Nội xảy ra hai vụ cháy nhà ở thương tâm làm 70 người chết, 43 người bị thương.
Nguy cơ cháy nổ tại các khu nhà trọ công nhân

Cháy tạo ra nhiều khí độc chết người

Khi cháy sinh ra hai loại khí hàng đầu gây nguy hiểm tính mạng và cũng có nồng độ cao nhất là Cacbondioxit (Cacbonic, Anhydrit cacbonic - CO2) và Cacbonmonoxit (Oxyt cacbon - CO), đều là khí không màu, không mùi nên nạn nhân thường không cảnh giác đề phòng.

Ngoài ra, các vật dụng trong nhà, phòng ở phần lớn là những chất liệu tương tự nhau như gỗ, nhựa, vải sợi, xăm lốp xe… nên khi bị cháy còn sinh ra hàng loạt khí độc khác ở nồng độ thấp như Formaldehyt (CH2O), Aldehyt (C3H4O), Hydrogen chloride (HCl), Phosgen (PH3), Hydrogen cyanide (HCN), Sulfur dioxide (SO2), Hydrogen sulphide (H2S), Amoniac (NH3).

Thêm vào nguyên nhân gây chết là khói bụi mà nạn nhân hít phải, gồm các hạt tro nhỏ đã cháy hoàn toàn hoặc dở dang, trong đó có những loại hạt rất độc. Các loại hạt này nhỏ đến mức có thể vào tận phế nang phổi.

Những nguyên nhân nào gây chết người khi cháy nhà?
Cháy nhà tạo ra nhiều khí độc chết người. Ảnh minh họa, nguồn: vecteezy.com

Oxytcacbon gây chết rất nhanh do ái lực của nó với Hemoglobin (chất màu đỏ trong hồng cầu có chức năng chuyển Oxy đến tế bào và đưa Cacbonic từ mô về phổi để thải ra ngoài) mạnh hơn Oxy khoảng 300 lần, nên khi hít phải, nó vào máu và nhanh chóng chiếm lấy Hemoglobin tạo thành hợp chất Carboxyhemoglobin (HbCO).

Nhưng ác hại là hợp chất này chậm phân hủy hơn Oxyhemoglobin khoảng 3.600 lần, nghĩa là chức năng vận chuyển Oxy của hồng cầu bị vô hiệu, gây tình trạng ngạt tế bào, tử vong nhanh chóng…

Bình thường nồng độ Oxytcacbon trong không khí chỉ từ 0 - 1ppm (ppm - phần triệu), tức 0 - 0,0001%, khi đạt tới 100ppm (0,01%) sẽ gây ra các triệu chứng ngạt ở người, tới 128.000ppm (1,28%) sẽ tử vong trong khoảng 1 - 3 phút.

Trong máu người bình thường, không hút thuốc lá có khoảng 3 - 5% HbCO, người hút thuốc đến dưới 10%. Ở người bình thường, khi nồng độ HbCO máu 10 - 20% xuất hiện đau đầu, buồn nôn; trên 20%: chóng mặt, hoa mắt, nhìn mờ, mệt mỏi, khó tập trung và giảm nhận thức; trên 30%: khó thở khi gắng sức, đau ngực, nhất là ở người có bệnh mạch vành, lú lẫn; cao hơn nữa sẽ ngất, co giật hoặc sững sờ, loạn nhịp tim; trên 60%: tụt huyết áp; hôn mê; suy hô hấp; da, niêm mạc hồng hoặc có những mảng đỏ trên da; thường tử vong.

Là khí độc nhưng Oxytcacbon không màu, không mùi, không vị, không gây khó chịu nên thường không chú ý đề phòng. Đến khi nồng độ trong máu cao thì đã muộn và khoảng thời gian Oxytcacbon đạt nồng độ cao trong máu rất ngắn. Ngoài những rối loạn kể trên, ngạt tế bào do thiếu Oxy còn hủy hoại cơ (và mọi mô khác) giải phóng ra chất căn bản của cơ là Myoglobin, thải trừ qua gan, thận, gây suy gan cấp và tắc ống thận (chức năng thải và tái hấp thu nước) gây suy thận cấp.

Những nguyên nhân nào gây chết người khi cháy nhà?
Khí độc do cháy nhà có thể gây ra tử vong. Ảnh minh hoa, nguồn: finwise.edu.vn.

Bình thường nồng độ Cacbonic trong không khí khoảng 250 - 350ppm (0,025 - 0,035%), khi đạt đến 0,1 - 0,5% là không khí không trong sạch và trên 0,5% sẽ gây nguy hiểm. Khi nồng độ Cacbonic không khí đến 10% sẽ xuất hiện các triệu chứng, đau đầu, chóng mặt, ù tai, nhìn mờ, run, buồn ngủ và ngất. Nồng độ cao hơn nữa sẽ ngất rất nhanh, da niêm mạc tím tái, thở chậm, tim đập yếu, chân tay lạnh, có thể chết. Nồng độ 40% sẽ chết nhanh chóng…

Trong máu Cacbonic vận chuyển theo 3 dạng: Khoảng 80 - 90% dưới dạng ion Bicarbonat (HCO3−) trong hồng cầu; 5 - 10% hòa tan trong huyết tương; 5 - 10% liên kết với Hemoglobin. Trong máu động mạch, lượng HbO2 chỉ đạt 97 - 99%, nghĩa là có khoảng 2 - 3% HbCO2. Xác định suy hô hấp dựa vào áp suất Cacbonic (PaCO2) và Oxy (PaO2) trong máu, tính bằng đơn vị mmHg. Được coi là suy hô hấp khi PaO2 < 60mmHg hoặc PaCO2 > 50 mmHg (bình thường PaCO2 khoảng 30 - 50 mmHg không kể tuổi tác).

Cacbonic không màu không mùi nhưng tạo cảm giác nhói ở mũi, họng và chua miệng do khí này hòa tan trong chất nhầy, nước bọt, tạo ra acid Carbonic yếu.

Khi xảy cháy nồng độ Oxytcacbon và Cacbonic trong không khí vùng cháy tăng nhanh, nhưng nồng độ Oxy lại giảm nhanh do tham gia vào quá trình cháy, làm tử vong nhanh chóng, nhất là khi cố thủ trong phòng kín nhưng bị khói lùa vào.

Tạp chí y khoa eMedicineHealth thống kê thấy, trong các vụ hỏa hoạn 50 - 80% tử vong là ngạt khí độc. Trong nguyên nhân tử vong do lửa, nhiệt độ cao có số ít nạn nhân bị sốc nhiệt theo cơ chế phản xạ thần kinh. Khi hít phải khí nóng sẽ gây phản xạ ngừng tim qua trung gian thần kinh là dây phế vị (đôi dây thần kinh trung ương số X). Bản chất của hiện tượng là các ngọn ở vùng hầu, họng, thanh quản của dây này bị nhiệt độ cao kích thích đột ngột, tạo ra một phản xạ nguy hiểm truyền về hành não, ức chế tức khắc trung tâm chỉ huy tim mạch, làm chết đột ngột…

Nếu bị bỏng lại hít phải khí độc, nguy cơ tử vong đến 90%! Khi ra khỏi đám cháy, nhập viện vẫn có thể tử vong do mất nước, rối loạn cân bằng điện giải, sốc giảm thể tích máu. Xa hơn nữa là nhiễm trùng, suy hô hấp cấp tiến triển, suy thận, rối loạn đông máu...

Khi cháy, quan trọng nhất là bình tĩnh

Khi xảy cháy quan trọng nhất là bình tĩnh, hoảng sợ sẽ tăng khả năng phạm sai lầm chết người. Tìm cách dập lửa nếu có thể, gọi cứu hỏa và cố gắng kêu gọi trợ giúp.

Nếu không thể, xác định ngay vùng lửa khói để tìm đường thoát ở hướng ngược lại, ở tầng trệt có thể phá cửa, đập tường. Nên nhớ, cháy chung cư cao tầng không có thời gian để lãng phí.

Đừng chần chừ chờ xem liệu lửa có lan rộng hay không. Đừng cố tìm kiếm các vật dụng, thậm chí tiền bạc mà trì hoãn thoát thân. Đừng nghĩ thang máy giúp nhanh chóng thoát khỏi đám cháy và phải tránh thang máy, bởi có thể bị cắt điện khi xảy ra cháy và thang máy không được bảo vệ chống cháy.

Mắc kẹt trong thang máy rất nguy hiểm vì khói vào không có đường thoát sẽ tích tụ nhiều. Nên sử dụng lối thoát hiểm và cầu thang cứu hỏa, cầu thang bộ, cầu thang dây hoặc tụt xuống bẳng dây thừng, dây dù (có vải bọc tay).

Hiện nhiều gia đình ở chung cư chuẩn bị sẵn thang dây, dây thừng, dây để phòng bị hỏa hoạn. Thoát được rồi tuyệt đối không quay lại đám cháy vì cản trở nhân viên cứu hỏa và gặp nguy hiểm. Thông báo cho nhân viên cứu hỏa biết về vị trí những người đang mắc kẹt. Khi đang ở trong phòng kín, biết có cháy, trước khi mở cửa ra ngoài phải kiểm tra phía ngoài có khói hay không và cháy có gần cửa hay không (sờ xem cửa có nóng không).

Những nguyên nhân nào gây chết người khi cháy nhà?
Các gia đình có nên sắm mặt nạ phòng độc để đề phòng hỏa hoạn? Ảnh minh họa, nguồn: baoholaodongviet.com

Nếu không thoát được, nên chọn phòng xa trung tâm cháy hoặc có khả năng cháy không lan đến. Đóng hết cửa ở phía trung tâm cháy, dùng khăn, quần áo ướt (hoặc băng dính nếu có) bịt kín hèm cửa và những khe hở, quạt thông gió không cho khói, khí độc lọt vào, mở các cửa ở phía không có cháy để gió lùa vào.

Dùng ngay mặt nạ phòng độc nếu có. Nằm sát sàn nhà gần cửa sổ hoặc ngoài ban công phía không có cháy, bởi khói và khí nóng sẽ bay lên, sẽ hạn chế hít phải. Lấy chăn ướt quấn quanh người và khăn, vải ướt phủ kín mặt để hạn chế hít phải khói, khí độc.

Nếu cháy quần áo đang mặc nằm ngay xuống đất lăn nhiều vòng để dập lửa.

Sinh mạng trong đám cháy lớn rất mong manh, vì vậy cần tỉnh táo và hành động thật nhanh mới có cơ thoát hiểm.

Lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam thăm hỏi công nhân bị thương do cháy khí mê-tan Lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam thăm hỏi công nhân bị thương do cháy khí mê-tan

Đồng chí Phan Văn Anh - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam thăm hỏi công nhân lao động của Công ty than Thống Nhất ...

Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy dịp Tết Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy dịp Tết

Năm 2023, tỉnh Thừa Thiên - Huế xảy ra một số vụ hỏa hoạn, trong đó có vụ cháy thiêu rụi hầu hết hàng hóa ...

Nhận biết nguy cơ cháy nổ trong khai thác than để phòng ngừa hiệu quả Nhận biết nguy cơ cháy nổ trong khai thác than để phòng ngừa hiệu quả

Ngành Than ở Quảng Ninh từng xảy ra một số vụ cháy nổ khí mê - tan gây ra hệ luỵ thảm khốc. Mới đây ...

Nguyễn Kiên

Đọc thêm

Tạt axit - hành vi tàn độc và cách sơ cứu khẩn cấp

Bạn cần biết

Tạt axit - hành vi tàn độc và cách sơ cứu khẩn cấp

Axit được dùng rộng rãi trong công nghiệp, y tế và nhiều ngành nghề sản xuất khác, vì thế tai nạn lao động do axit là không thể tránh khỏi. Bên cạnh đó, còn nhiều lỗ hổng pháp lý trong kiểm soát buôn bán axit khiến các vụ án dùng axít để hãm hại người khác ngày càng gia tăng về số lượng lẫn mức độ nguy hiểm cho xã hội.

Mới chỉ có hơn 86.000 người Việt đăng ký hiến mô tạng sau khi chết

Bạn cần biết

Mới chỉ có hơn 86.000 người Việt đăng ký hiến mô tạng sau khi chết

Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, hiện nay mới chỉ có hơn 86.000 người đã đăng ký hiến mô tạng sau khi chết, chiếm 0,086%.

Ngộ độc thực phẩm: Ngăn chặn hay cứ dọn dẹp?

Bạn cần biết

Ngộ độc thực phẩm: Ngăn chặn hay cứ dọn dẹp?

Trưa ngày 14/5, lại có thêm một vụ ngộ độc thực phẩm ở Vĩnh Phúc…

Tiêm vắc xin Covid-19 của AstraZeneca: Không nên quá lo lắng về tác dụng phụ

Sức khỏe lao động

Tiêm vắc xin Covid-19 của AstraZeneca: Không nên quá lo lắng về tác dụng phụ

PGS.TS Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, phần lớn người dân đã tiêm vắc xin AstraZeneca Covid-19 vài năm, không nên quá lo lắng về tác dụng phụ.

Cách phòng ngừa tai nạn ngã cao trong xây dựng

Pháp luật ATVSLĐ

Cách phòng ngừa tai nạn ngã cao trong xây dựng

Hầu hết các vụ tai nạn lao động (TNLĐ) nghiêm trọng xảy ra tại công trình đang thi công xây dựng do trượt ngã từ trên cao xuống (gọi tắt là ngã cao).

Nguy cơ cháy nổ tại các khu nhà trọ công nhân

Bạn cần biết

Nguy cơ cháy nổ tại các khu nhà trọ công nhân

Các nhà trọ công nhân thường có diện tích nhỏ, chứa nhiều đồ, không có hệ thống phòng cháy, chữa cháy nên tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ.

Cần đẩy mạnh công tác an toàn, vệ sinh lao động trong nghề chăm sóc tóc

Bạn cần biết

Cần đẩy mạnh công tác an toàn, vệ sinh lao động trong nghề chăm sóc tóc

Các cơ sở chăm sóc tóc ngày càng thu hút đông khách hàng, nhất là sau khi dịch Covid-19, nhiều người muốn tìm cảm giác thư giãn. Tuy nhiên nhiều cơ sở chưa chú trọng công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ), dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ...

Cảnh báo nguy cơ tai nạn lao động do robot

Bạn cần biết

Cảnh báo nguy cơ tai nạn lao động do robot

Chuyên gia về ATVSLĐ đã cảnh báo nguy cơ mất an toàn cho người lao động do robot gây ra sau một số vụ tai nạn hy hữu.

Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy dịp Tết

Bạn cần biết

Tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy dịp Tết

Năm 2023, tỉnh Thừa Thiên - Huế xảy ra một số vụ hỏa hoạn, trong đó có vụ cháy thiêu rụi hầu hết hàng hóa chợ Khe Tre của huyện miền núi Nam Đông. Bởi vậy, việc phòng cháy, chữa cháy những nơi đông người và nhất là trong dịp Tết Nguyên đán được lãnh đạo Thành phố Huế chỉ đạo siết chặt.

Lao động chưa thành niên và những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý

Bạn cần biết

Lao động chưa thành niên và những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý

Trong vòng 3 tháng của năm 2023, Tạp chí Lao động và Công đoàn (LĐ&CĐ) đăng tải 2 loạt bài liên quan đến trục lợi, bóc lột sức lao động trẻ chưa thành niên (trong đó có lao động trẻ em), buộc các cơ quan chức năng phải vào cuộc, chấn chỉnh.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc Tết công nhân lao động Thủ đô

Bạn cần biết

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc Tết công nhân lao động Thủ đô

Chiều ngày 7/2, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã đến dâng hương tưởng nhớ các vị tiền nhân tại Tượng đài vua Lý Thái Tổ và thăm hỏi, chúc Tết, tặng quà đoàn viên, công nhân lao động Thủ đô.

Nghiên cứu rối loạn trầm cảm sau sinh và thông điệp nhân văn

Bạn cần biết

Nghiên cứu rối loạn trầm cảm sau sinh và thông điệp nhân văn

Nhóm nữ bác sĩ ở Quảng Trị đã có nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn khách quan và chính xác về vấn đề trầm cảm sau sinh (TCSS) tại cộng đồng; đồng thời tìm hiểu các yếu tố liên quan nhằm góp phần xây dựng kế hoạch phòng ngừa và hỗ trợ phụ nữ sau sinh.

Quảng Bình: Hơn 10.000 ca đau mắt đỏ, ngành Y tế khuyến cáo khẩn cách phòng tránh

Sức khỏe lao động

Quảng Bình: Hơn 10.000 ca đau mắt đỏ, ngành Y tế khuyến cáo khẩn cách phòng tránh

Hiện trên toàn tỉnh Quảng Bình đã ghi nhận hơn 10.000 ca bệnh đau mắt đỏ, tập trung ở các địa phương là huyện Tuyên Hóa, Lệ Thủy và Bố Trạch. Các đơn vị y tế đang nỗ lực thực hiện biện pháp phòng và chống dịch.

Quyền lợi hưởng BHYT của học sinh, sinh viên được quy định như thế nào?

Bạn cần biết

Quyền lợi hưởng BHYT của học sinh, sinh viên được quy định như thế nào?

Khi học sinh, sinh viên (HSSV) có thẻ BHYT đi khám chữa bệnh (KCB) tại cơ sở y tế có ký hợp đồng KCB BHYT, nếu đúng nơi đăng ký ban đầu và thực hiện đầy đủ thủ tục đối với học sinh, sinh viên có thẻ BHYT mã quyền lợi là 4 thì được hưởng 80% chi phí KCB.

Tuổi của thân nhân người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp nhận chế độ tử tuất

Bạn cần biết

Tuổi của thân nhân người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp nhận chế độ tử tuất

Chế tộ tử tuất hằng tháng mà thân nhân người lao động tử vong do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được hưởng theo dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội được quy định thế nào?

Quy định việc hỗ trợ thuyền trưởng trong tình huống khẩn cấp

Bạn cần biết

Quy định việc hỗ trợ thuyền trưởng trong tình huống khẩn cấp

Thông tư số 20/2023/TT-BGTVT ngày 30/6/2023 của Bộ Giao thông vận tải về tiêu chuẩn chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn, đào tạo, huấn luyện thuyền viên và định biên an toàn tối thiểu của tàu biển Việt Nam quy định việc hỗ trợ thuyền trưởng trong tình huống khẩn cấp.

Từ 15/8,  bệnh viện công áp dụng khung giá mới dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu

Bạn cần biết

Từ 15/8, bệnh viện công áp dụng khung giá mới dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu

Từ ngày 15/8, tại các bệnh viện công lập, giá giường bệnh theo yêu cầu loại 1 giường/phòng tối thiểu là 180.000 đồng, tối đa 4.000.000 đồng/ngày.

Quy định về tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động

Bạn cần biết

Quy định về tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động

Việc tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động (CBCCVCLĐ) được quy định tại Luật số 10/2022/QH15 Thực hiện dân chủ ở cơ sở ngày 10/11/2022 của Quốc hội.

Tiếp tục hỗ trợ đoàn viên, NLĐ bị ảnh hưởng bởi giảm đơn hàng bằng tài chính Công đoàn

Bạn cần biết

Tiếp tục hỗ trợ đoàn viên, NLĐ bị ảnh hưởng bởi giảm đơn hàng bằng tài chính Công đoàn

Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ tiếp tục có chính sách hỗ trợ đoàn viên, NLĐ bị ảnh hưởng bởi giảm đơn hàng bằng tài chính Công đoàn.

Nhân viên hàng không được xoá án tích sau 5 năm có được bố trí công việc?

Bạn cần biết

Nhân viên hàng không được xoá án tích sau 5 năm có được bố trí công việc?

Theo Thông tư số 23/2023 của Bộ Giao thông vận tải quy định về chế độ lao động, kỷ luật lao động đặc thù đối với nhân viên hàng không, người bị kỷ luật có thể quay trở lại làm việc sau 5 năm xóa án tích nhưng có thể phải đối mặt với hàng loạt các quy định về đình chỉ công việc.